Қазақстанда ірі шаруашылықтардың үлесі 68%-ға жетті
Қазақстанда ауыл шаруашылығының құрылымы соңғы 20 жылда айтарлықтай өзгерді. 2025 жылы өткізілген Ұлттық ауыл шаруашылығы санағының нәтижесі бойынша, мал басының басым бөлігі жеке қосалқы шаруашылықтардан ауыл шаруашылығы кәсіпорындары мен фермерлік құрылымдарға ауысқан.
Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, 2006–2007 жылдардағы алдыңғы санақ кезінде шартты мал басының жалпы көлеміндегі ауыл шаруашылығы құрылымдарының үлесі 20% болған. Ал 2025 жылы бұл көрсеткіш 68%-ға жетті. Жеке қосалқы шаруашылықтардың үлесі 32%-ды құрады.
Егіс алқабы 4,9 млн гектарға ұлғайды
Соңғы екі санақ арасындағы кезеңде Қазақстанның егіс алқабы 18,3 млн гектардан 23,2 млн гектарға дейін өсті. Бұл – шамамен 27% өсім.
Сонымен қатар егілетін дақылдардың құрылымы өзгерген. Атап айтқанда, дәнді дақылдардың үлесі 81%-дан 69%-ға дейін төмендесе, майлы дақылдардың үлесі 4%-дан 17%-ға дейін артқан.
Бұл ауыл шаруашылығында дақылдарды әртараптандыру үдерісінің күшейгенін көрсетеді.
Ауыл шаруашылығы құрылымдарының саны 42% өсті
2006–2007 жылдардағы санақпен салыстырғанда ауыл шаруашылығы құрылымдарының жалпы саны 204 мыңнан 290 мыңға дейін көбейген.
Оның ішінде:
Ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының саны 9,5 мыңнан 21 мыңға дейін, яғни екі еседен астам өсті.
Шаруа және фермер қожалықтары мен жеке кәсіпкерлер саны 194 мыңнан 269 мыңға жетті.
Бюро деректеріне сәйкес, ұйымдасқан секторда шамамен 707 мың адам еңбек етеді.
Ауыл шаруашылығы техникасының 57%-ы ескірген
Санақ нәтижесі саладағы технологиялық мәселелердің де бар екенін көрсетті. Есепке алынған өздігінен жүретін ауыл шаруашылығы техникасының 57%-ы 10 жылдан астам уақыт пайдаланылып келеді.
Бұл ауыл шаруашылығын жаңғырту, техника паркін жаңарту және еңбек өнімділігін арттыру мәселелерінің өзектілігін көрсетеді.
Жалпы, соңғы 20 жылда Қазақстанның ауыл шаруашылығы іріленіп, егіс алқабы кеңейіп, өндіріс құрылымы өзгерген. Алайда техниканың ескіруі саланың алдағы дамуындағы негізгі сын-қатерлердің бірі болып отыр.