Көктемнің келуімен Қазақстандағы еңбек нарығы дәстүрлі түрде жанданады, алайда сонымен қатар тағы бір үрдіс күшейеді, яғни жұмысшылар мен желілік мамандардың өткір тапшылығы пайда болады. OLX Қазақстанның аналитикалық қызметінің деректеріне сәйкес, дәл осы кезеңде жұмыс берушілер құрылысшылардан бастап баристаларға дейін қол еңбегімен айналысатын қызметкерлерді ерекше белсенді іздейді. Десе де, бәсекеге қабілетті жалақыға қарамастан, мұндай бос орындарды толтыру барған сайын қиындай түсуде.
Сұраныстың көктемгі күрт өсуі маусымдық факторға тікелей байланысты. Ауа райының жылынуымен құрылыс жобалары іске қосылады, жөндеу жұмыстары жанданады, дәмханалар мен мейрамханалардың жазғы алаңдары ашылады, жеткізу қызметтерінде тапсырыс көлемі артады. Бизнеске тез ауқымын кеңейту қажет, демек, адамдарды шұғыл табу керек. Алайда нарық бұл сұранысқа әрдайым жауап беріп үлгере алмайды.
Жүргізушілер мен курьерлер: сұраныс пен табыстылық
Ең сұранысқа ие санаттардың бірі – жүргізушілер. Бұл саладағы орташа жалақы 369 000 теңгеге жетеді, бұл мамандықты «көк жағалылар» арасында ең тартымдылардың біріне айналдырады. Соған қарамастан, осындай табыс деңгейінде де компаниялар кадр тапшылығын сезінуде. Себебі қарапайым – кадрлардың жоғары ауысымдылығы және еңбек жағдайларына қойылатын талаптардың өсуі.
Курьерлерге деген сұраныс та айтарлықтай. Көктемде ол e-commerce пен тағам жеткізу салаларындағы тапсырыстардың өсуіне байланысты күшейеді. Бұл санаттағы орташа жалақы 392 000 теңгені құрайды. Бұл – қарастырылып отырған мамандықтар арасындағы ең жоғары көрсеткіштердің бірі. Алайда мұнда да жұмыс берушілер тапшылыққа тап болады: жұмыс физикалық тұрғыдан ауыр, ал қызметкерлер үшін бәсеке сервистер арасында күшейіп келеді.
Құрылыс және жөндеу: маусым басталды, адамдар жетіспейді
Құрылыс саласы дәстүрлі түрде белсенділіктің ең жоғары кезеңін дәл көктемде бастан кешіреді. Құрылысшылар мен жөндеу мамандарының орташа жалақысы 344 000 теңгені құрайды. Соған қарамастан, білікті жұмысшыларды табу оңай емес. Көптеген мамандар не нысандарда жұмыспен қамтылған, не анағұрлым тиімді жобаларға, соның ішінде шетелге кетіп жатыр.
HoReCa маусымының басталуы
HoReCa саласы да кадрлар үшін күреске белсенді түрде қосылуда. Даяшылардың орташа жалақысы 354 000 теңгеге жетеді, ал баристаларда – 220 000 теңге. Жылы маусым басталғанда мекемелер штаттарын кеңейтеді, жазғы террассалар ашады, жұмыс уақытын ұзартады. Алайда қызметкерлерді ұстап қалу барған сайын қиындап келеді: көпшілігі мұндай позицияларды уақытша деп қарап, басқа салаларға тез ауысады.
Физикалық еңбекке сұраныс көш бастап тұр
Жүк тасушыларды ерекше атап өткен жөн – бұл ең тапшылық байқалатын санаттардың бірі. Орташа жалақы 257 000 теңгені құрайды, ал мұндай мамандарға сұраныс тұрақты түрде жоғары. Бұл логистика, көшу қызметтері және қойма белсенділігінің өсуімен байланысты. Жұмыс төзімділікті талап етеді, сондықтан барлығы бірдей бұл салада ұзақ уақыт жұмыс істеуге дайын емес.
Неліктен бизнеске бос орындарды жабу қиын?
Тапшылықтың негізгі себебі – жұмыс берушілердің күтулері мен нарық шындығы арасындағы айырмашылық. Бизнеске дәл қазір және осы жерде, қарқынды режимде жұмыс істеуге дайын қызметкерлер қажет. Ал жұмыс іздеушілер жалақымен қатар еңбек жағдайына, жұмыс кестесінің икемділігіне және тұрақтылыққа көбірек мән бере бастады.
Сонымен қатар, жұмыс берушілер арасындағы бәсеке күшейіп келеді. Компаниялар тек жалақыны арттырумен шектелмей, қызметкерлерді тарту және ұстап қалу үшін қосымша бонустар ұсынуға мәжбүр. Әйтпесе, бос орындар апталап жабылмай, бұл бизнестің операциялық үдерістеріне тікелей әсер етеді.