Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов Каспий Құбыр Консорциумы (КҚК) 2025 жылы бұрын жоспарланғандай 72 млн тонна емес, 68 млн тонна мұнай тасымалдайтынын айтты.

«КҚК-ға балама жоқ. Биыл рекордтық көлемді – 72 млн тонна жоспарлағанбыз, бірақ 68 млн жеткізсек, жақсы болады», – деді ол.

Министрдің деректері бойынша, Қазақстанда КҚК-ға жасалған соңғы шабуылдардан кейінгі мұнай өндіру көлемі бойынша 480 мың тонна жоғалтты. Дегенмен, Ақкенженов 2025 жылға арналған мұнай өндіру жоспарлары орындалатынына сендірді. Оның айтуынша, қазіргі уақытта КҚК шабуылдан зардап шеккен Шығару айлақ торабының қалтқылығын қалпына келтірумен айналысуда.

«Қалтқылық қалпына келтірілген кезде ғана, оның қалпына келтіруге жататыны немесе жатпайтыны белгілі болады. Зақымдану тым ауыр болды», – деді Ақкенженов.

Энергетика министрі Қашағаннан өндірілген қазақстандық мұнайды Қазақстан-Қытай мұнай құбыры арқылы Қытайға бағыттау көмірсутектер экспортын дамытудың логикалық нұсқасы екенін айтты.

«Мұнда таңқаларлық ештеңе жоқ. Бұл бұрыннан бар, жұмыс істеп тұрған маршрут, сондықтан оны пайдалануға болады. Егер акционерлер мұнайды Қытайға жеткізгісі келсе және оған техникалық мүмкіндік болса, мархабат», – деді ол журналистерге.

Бұл ретте ол балама маршруттар Қазір Каспий Құбыр Консорциумы арқылы экспортқа шығатын мұнайдың бүкіл көлемін қабылдай алмайтынымен келісті. Министрдің пікірінше, осы тұрғыда КҚК-ға балама жоқ.

«Бүгінгі таңда КҚК-ға балама жоқ, мұны мойындау керек. Ол өткізетін көлемді, яғни 65 млн тоннаны, басқа маршруттар қамтамасыз ете алмайды», – деді министр.

Каспий консорциумына баламалардың бірі ретінде мұнайды Ақтау порты арқылы, одан әрі Баку-Тбилиси-Джейхан мұнай құбыры (Әзербайжан-Грузия-Түркия) арқылы немесе ресейлік Махачкалаға және одан әрі РФ порттарына, Ресейдегі Атырау-Самара мұнай құбыры арқылы, одан әрі Қара және Балтық теңіздері порттарына экспортқа жіберу қарастырылуы мүмкін.

Энергетика министрлігінің басшысы мұнай тасымалдау инфрақұрылымының сақталуын ол орналасқан ел қамтамасыз етуі керек екенін атап өтті. Қазақстан аумағы арқылы тасымалдау жағдайында, оның пікірінше, жауапкершілік қазақстандық тарапта болады.

Айта кетсек, бұған дейін Украиналық ұшқышсыз аппарат Каспий Құбыр Консорциумының Қара теңіз терминалын зақымдағаннан кейін, Қазақстан желтоқсан айында Қашаған кен орнынан Қытайға алғаш рет 50 мың тонна мұнайды тікелей жеткізуді жоспарлап отырғаны хабарланған еді.

Мұнай әлемдегі ең ірі импорттаушы саналатын Қытайға Қашаған кен орнынан Атасу-Алашаңқай құбыры арқылы экспортталады. Қашағандағы мұнайды қытайлық CNPC және жапондық Inpex компаниялары кіретін NCOC консорциумы өндіреді.

Дереккөздердің хабарлауынша, бұл бағыт бойынша CNPC Қытайға шамамен 30 мың тонна, ал Inpex шамамен 20 мың тонна мұнай жеткізеді деп болжанып отыр.