Соңғы жылдары Қазақстанда жайылым тапшылығы үш есеге, 8,4 млн гектардан 2,7 млн гектарға дейін азайды. Бұл жайылымға қолжетімділікті кеңейту шараларының нәтижесі, деді Қазақстан Республикасының Жер ресурстарын басқару комитетінің төрағасы және Жерді пайдалану және қорғау жөніндегі бас мемлекеттік инспекторы Мұрат Теміржанов.
«Жалпы мемлекеттік пайдалану үшін 1,346 млн гектар жайылым бөлінді, 1,7 млн гектар конкурстық сауда арқылы бөлінді, 429 мың гектар елді мекендер шекарасында, ал тағы 1,2 млн гектар резервте қалды», - деді Теміржанов.
Сонымен қатар, пайдаланылмаған және заңсыз бөлінген жерлерді қайтару жұмыстары жалғасуда. 2022 жылдан бастап 15,4 млн гектар мемлекет меншігіне қайтарылды, оның 13,7 млн гектары жайылым жерлері. Оның ішінде 13,1 млн гектары қайта бөлінді, оның ішінде 5,3 млн гектары мал жаю үшін халыққа берілді.
Мұрат Теміржанов жайылыммен қамтамасыз ету мәселесін бір түнде шешу мүмкін емес екенін, өйткені ол көптеген жылдар бойы дамып келе жатқанын атап өтті. 2024 жылдан бастап елімізде жайылым заңнамасы күшейтілді. Атап айтқанда, жер ауыл халқының қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін резервтеліп отыр.
Егер жайылымдар пайдаланылмаса немесе оларды пайдалану белгіленген нормадан төмен болса, мұндай жер міндетті түрде тәркіленіп, кейіннен халықтың қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін қайта пайдаланылады. Сонымен қатар, Жер кодексінің 84-бабы жерді мемлекеттік қажеттіліктер үшін, соның ішінде халыққа жайылымдар беру үшін тәркілеуге мүмкіндік береді.
«Бұл механизм жер заңнамасында белгіленген тәртіппен мемлекеттік жайылымдарды құру және ауыл халқының жайылымдық малға деген қажеттіліктерін қанағаттандыру қажет болған жағдайларда қолданылады», - деп түсіндірді комитет басшысы.
Заңнама сонымен қатар жергілікті атқарушы органдарды жайылымдарды басқару және пайдалану жоспарларын әзірлеуге және бекітуге, мемлекеттік жайылымдарды анықтауға және халықтың жайылымдық малға деген қажеттіліктерін қанағаттандыруға міндеттейді. Бүгінгі таңда осы 198 жоспардың 188-і қайта бекітілді, қалғандары әзірлеу және бекіту кезеңінде.