Қазақстанда банкомат арқылы картаны 500 мың теңгеден жоғары сомаға толтырған кезде жіберушінің жеке сәйкестендіру нөмірін көрсету талабы енгізіледі. Бұл өзгеріс анонимді қаржылық операциялар мен көлеңкелі транзакциялардың алдын алу мақсатында қабылданды. Бұл туралы Үкімет отырысында Қаржы мониторингі агенттігі төрағасының орынбасары Қайрат Бижанов мәлімдеді.
Анонимді аударымдарды шектеу
Бижановтың айтуынша, банкоматтар арқылы ақша айналымында көптеген операция түпкі иесі анықталмаған карталар арқылы жүзеге асырылады.
«Банкоматтарды ақшаны заңсыз айналымға шығару құралы ретінде пайдалану жалғасып отыр. Негізгі қауіп – операциялардың анонимділігі мен жіберуші мен алушының сәйкестендірілмеуінде. Көп жағдайда карталар бөтен адамдардың атына тіркелген», — деді Бижанов.
Жаңа талаптар
Қаржы мониторингі агенттігі мен қаржы реттеушісі бірлесіп комплаенс қызметтерінің кеңесінде (18 шілде 2025 жыл) жаңа ережелер пакетін әзірлеген.
Онда мына нормалар қарастырылған:
• 500 мың теңгеден жоғары карта толтыру кезінде жіберушінің ЖСН-ін көрсету міндетті болады (бұрын тек алушының ЖСН-і қажет еді);
• операцияны мобильді қосымша немесе SMS арқылы растау мүмкіндігі қарастырылуда;
• 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап банктер банкоматтағы бейнежазбаларды кемінде 180 күн сақтауға тиіс;
• болашақта биометриялық сәйкестендіру (бет әлпетін немесе саусақ ізін тану) енгізілуі мүмкін.
Агенттік өкілдерінің пікірінше, бұл шаралар көлеңкелі экономика көлемін азайтып, қолма-қол ақшасыз айналымның ашықтығын арттырады. Сонымен қатар, қаржы операцияларының заңдылығын бақылауға және қаржы қылмыстарын анықтауға мүмкіндік береді.