Қазақстан қаржыгерлері қауымдастығы сарапшыларының мәліметінше, 2026 жылдың І тоқсанында банктерге автонесие алу үшін 1,2 млн өтінім түсті. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 11% аз.
Негізгі көрсеткіштер:
Берілген жаңа автонесиелер көлемі 17,7% төмендеп, 397,7 млрд теңгені құрады;
Автонесиелердің бөлшек несиелеудегі үлесі 11,3%-дан 9,7%-ға дейін қысқарды;
Орташа пайыздық мөлшерлеме 14,8%-дан 24,3%-ға дейін өсті;
Несие мақұлдау деңгейі 15,4% болды (былтыр – 15,7%).
Соған қарамастан автонесие портфелі 1,8% өсіп, 4,1 трлн теңгеге жетті. Оның үлесі бөлшек несие портфелінің 16,3%-ын құрайды.
Сондай-ақ қымбат көліктерге сұраныс артып келеді. 10 млн теңгеден жоғары несиелердің үлесі 32,3%-дан 37,1%-ға дейін өсті.
Ал автонесие сапасы жоғары күйінде қалып отыр: мерзімі өткен қарыздардың үлесі небәрі 2,9%, бұл бөлшек несие нарығындағы орташа көрсеткіштен (4,4%) төмен.
Сарапшылардың болжамынша, 2026 жылдың ІІ тоқсанында да автонесиеге сұраныс төмен болып, банктердің несие беру талаптары қатаң күйінде сақталады.
Бірнеше жыл бойы қарқынды өскеннен кейін автонесие нарығы экстенсивті дамудың табиғи шектеулеріне тап бола бастады. Бұл сұраныстың бәсеңдеуінен, жаңа несиелер көлемінің азаюынан және автонесиелердің бөлшек несиелеудің жалпы өсіміне қосатын үлесінің төмендеуінен байқалады. Атап айтқанда, бұл көрсеткіш 2025 жылдың қорытындысындағы 13,2%-дан 2026 жылдың І тоқсанында 9,7%-ға дейін қысқарды.
Нарықтағы баяулау тек қатаң ақша-несие саясаты мен қарыз қаражатының қымбаттауымен ғана емес, бірнеше жыл бойы клиенттік базаның жылдам кеңеюінен кейін нарықтың біртіндеп қанығуымен де байланысты. Соның нәтижесінде автонесиелеу енді жаңа қарыз алушылар санының артуына емес, төлем қабілетті сұраныс пен несиенің қолжетімділігіне көбірек тәуелді модельге ауысып келеді.