Америкалық кәсіпкер Джеймс Кэмерон 40 пайызы Қазақстан үкіметіне тиесілі Eurasian Resources Group (ERG) компаниясын 5 млрд долларға сатып алғысы келеді. Бұл туралы аты аталмаған екі дереккөзге, сондай-ақ Кэмеронның компанияның директорлар кеңесіне жолдаған хатына сілтеме жасап Reuters хабарлады.
Джеймс Кэмерон – Petropavlsk тау-кен компаниясының бұрынғы төрағасы. Компания Ресейдің 5 үздік алтын өндірушісінің қатарына кірді және Амур облысындағы алтын кен орындарын өнеркәсіптік игеруді жүзеге асырды. Кәсіпорын қазір таратылу сатысында.
Бірінші дереккөз Reuters агенттігіне ERG мен Кэмерон арасындағы келіссөздер 2024 жылдың аяғынан бері жалғасып жатқанын айтты. Компания, Қазақстан үкіметі және Кэмеронның өзі түсініктеме беруден бас тартты.
Reuters агенттігі Кэмеронның хатының көшірмесін алды. Онда Goldman Sachs келісім бойынша кеңес беру үшін алдын ала келіссөздер жүргізіп жатқаны айтылған.
«Мәміле өз қаражатымыз, сондай-ақ Америка Құрама Штаттарының, мүмкін Аустралия мен Таяу Шығыстың басқа инвесторларының инвестициялары арқылы қаржыландырылады», — деп түсіндіріледі хатта.
Басылымның екінші дереккөзіне сәйкес, Кэмеронның ERG-ге қызығушылығы Қазақстанның маңызды пайдалы қазбаларды барлау мен өндірудегі жоғары әлеуетімен байланысты.
Басылым Қазақстан 2028 жылға қарай сирек және сирек жер металдарын өндіруді 40% ұлғайтуды жоспарлап отырғанын және ERG бұл процестің негізгі қатысушыларының екенін жазады.
ERG бұрын микрочиптерде қолданылатын және АҚШ-тың маңызды материалдар тізіміне енгізілген сирек металл әлемдегі галлийдің 20%-ын өндірді, деп хабарлайды Reuters. Алайда 2012 жылы компания Қытайдан галлий экспортының өсуіне байланысты өндірісін тоқтатты. 2024 жылдың желтоқсанында Вашингтон Қытайдың чип секторына қарсы шараларды күшейткеннен кейін Бейжің Америка Құрама Штаттарына галлий экспортына тыйым салды.
Наурыз айының соңында ERG негізін қалаушылардың бірі және директорлар кеңесінің төрағасы Александр Машкевич қайтыс болды. Ол, Патох Шодиев және Алижан Ибрагимовтің мұрагерлерімен бірге ERG акциясвның әрқайсысы шамамен 20%-ына ие болды. Қалған 40%-на ҚР Қаржы министрлігінің Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитеті ие.
ERG 2014 жылы құрылған және Люксембургте тіркелген. Компания құрамында табиғи ресурстарды өндіру және өңдеу саласындағы ірі кәсіпорындар бар: ферроқорытпа, темір рудасы, алюминий, көмір және Қазақстанның энергетикалық активтері. Сонымен қатар, ERG Африкадағы мыс-кобальт жобаларын бақылайды және Бразилияда темір рудасын өндіру жобасын жүзеге асыруда.
Қазақстанда ERG «Қазхром», «Қазақстан алюминийі», Соколов-Сарыбай, Қазақстан электролиз зауыты, Еуразиялық энергетикалық корпорациясы, «Шұбаркөл көмір» және TransCom көлік тобына иелік етеді.