Төлем балансы үш жылда алғаш рет профицитке шықты

Ұлттық банктің мәліметінше, 2026 жылдың І жартыжылдығында Қазақстанның төлем балансының ағымдағы шоты 2,4 млрд доллар немесе ЖІӨ-нің 1,6% профицитімен қалыптасты.

Салыстыру үшін: 2025 жылдың қорытындысы бойынша ағымдағы шоттың тапшылығы 13,1 млрд доллар. Жақсартудың негізгі факторы экспорттың импортқа қарағанда өсу қарқынынан озып кету болды.

Ағымдағы шоттың профициті нені білдіреді

Төлем балансының ағымдағы шоты елдің сыртқы экономикалық операцияларын, соның ішінде тауарлар мен қызметтердің саудасын, кірістер мен ағымдағы трансферттердің қозғалысын көрсетеді.

Профицит ағымдағы операциялар бойынша түсімдер шетелдегі төлемдерден асып түсетінін білдіреді. Бұл экономиканың сыртқы қаржыландыру қажеттілігін азайтады.

Төлем балансының динамикасы

2016-2025 жылдар ішінде Қазақстанның ағымдағы шоты он жылдың тоғызында тапшы болды. Орташа тапшылық ЖІӨ-нің шамамен 2,7%-ы. Бұл ретте тауарлар саудасы жыл сайын профицитті қамтамасыз етіп, оның едәуір бөлігі шетелдік инвесторларға табыс төлемдерімен өтелді.

2022 жылы 6,4 миллиард доллар профицитінен кейін ағымдағы шот қайтадан тапшы болды. 2025 жылдың нәтижесіне мұнай бағасының төмендеуі және импорттың жоғары көлемі әсер етті.

2026 жылдың I жартыжылдығында ағымдағы шоттың сальдосы шамамен 6 миллиард долларға жақсарды: бір жыл бұрынғы 3,6 миллиард доллар тапшылығынан 2,4 миллиард доллар профицитіне дейін. Профицит 3,2 миллиард АҚШ долларын құраған кезде негізгі жақсарту II тоқсанда болды.

Осылайша, үш тапшылық жылдан кейін ағымдағы шот қайтадан оң аймаққа шықты.