Автор: Салтанат Игенбекова, Halyk Finance талдау орталығы
Қазақстан қаржы нарығында қазан айы теңге үшін шешуші кезеңдердің бірі болмақ. Halyk Finance сарапшылары Ұлттық қор мен Ұлттық банк операцияларына сүйене отырып, теңгенің қысқа және орта мерзімді перспективаларына талдау жасады.
Ұлттық қордан валюта сату
Қазан айында Ұлттық қордан 600–700 млн доллар аралығында валюта сатылуы жоспарланған. Бұл көлем сарапшылар күткеннен жоғары. Мұндай қадам «Самұрық-Қазына» облигацияларын қаржыландырумен байланысты болуы мүмкін.
Жалпы 2025 жылға бекітілген трансферт көлемі – 5,25 трлн теңге. Оның ішінде сегіз айда 3,83 трлн теңге пайдаланылды, яғни айына орта есеппен 479 млрд теңге. Жыл соңына дейін жоспарды сақтау үшін трансферт көлемін 355 млрд теңгеге дейін қысқарту қажет. Бұл – 25,8% төмендеу және фискалдық ынталандырудың айтарлықтай шектелуін білдіреді.
Алтын бағасы
IV тоқсанда Ұлттық банк ай сайын орта есеппен 467 млрд теңге (шамамен 848 млн доллар) көлемінде валюта сатуды жоспарлап отыр. Бұған себеп – алтын бағасының қымбаттауынан туындаған теңгелік эмиссияның өсуі. Жыл басынан бері толық шығарылмаған өтімділік жиналып қалғандықтан, алдағы уақытта сатылым көлемі артады.
Бұл қадам валюта нарығына қосымша ұсыныс жасап, Ұлттық қордан тікелей сатылымдардың қысқаруын теңестіреді және сыртқы күйзелістер болмаса, теңгенің тұрақтылығын қолдауға тиіс.
Сарапшылар болжамы
Halyk Finance бағалауы бойынша, мұнай бағасы барреліне 70 доллар шамасында сақталып, экспорт көлемі өткен жылмен салыстырғанда жоғары болады. Бұл жағдай айтарлықтай өзгеріссіз қалып отыр.
Сондықтан сарапшылар теңгенің жыл соңындағы бағамын 1 доллар үшін 550–560 теңге деңгейінде болады деген болжамын сақтап қалды.