Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығы 2025 жылғы қаңтар–қыркүйек қорытындысы бойынша қолма-қол ақшасыз транзакциялар көлемі 135,2 трлн теңгеге жетіп, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 15,5% өскенін хабарлады (117,1 трлн теңге). Бұл сол кезеңдегі ІЖӨ көлемінің 136%-ына тең.
Қолма-қол ақшасыз есеп айырысудың екі таңбалы өсімі цифрлық сервистердің белсенді дамуы (финтех-қызметтер мен мобильді қосымшалардың кеңеюі, банктердің онлайн-сервистерінің белсенді пайдаланушыларының 24,8 млн-нан 27,5 млн-ға дейін өсуі) және экономиканың одан әрі цифрлануы арқасында болды.
Қолма-қол ақшасыз транзакциялардың орташа айлық көлемі 15 трлн теңге деңгейінде болған жағдайда, жылдық көрсеткіш 180 трлн теңгеге жетуі мүмкін, бұл ІЖӨ-ден 13% жоғары болмақ. Қолма-қол ақшасыз төлем жасау экономиканың негізгі есеп айырысу арнасына айналды.
Сонымен бірге ел бойынша қолма-қол ақшасыз есеп айырысулар үлесі аса айтарлықтай өспей, 87%-ға жетті (бір жыл бұрын — 86%). Бұл ірі қалалар мен облыстардағы деңгейдің шегіне жақындағанын, сондай-ақ жекелеген сегменттерде қолма-қол ақшаға тұрақты сұраныс сақталғанын көрсетуі мүмкін.
Банкоматтар арқылы қолма-қол ақша алу көлемі 20,1 трлн теңге болды (+9,2% жылдық өсім), бұл қолма-қол ақшаға жоғары сұраныстың сақталғанын және көлеңкелі экономиканың ІЖӨ-ге шаққанда 16,7% деңгейінде екенін көрсетеді.
Сонымен қатар қолма-қол ақшасыз төлемдер үлесінің ең жоғары өсімі Ақмола (+4,1 т.п.), Жетісу (+3,0 т.п.) және Түркістан (+2,8 т.п.) облыстарында тіркелді. Өңірлік «цифрлық алшақтық» бір жылда 20,9 т.п.-тен 19,1 т.п.-ке дейін қысқарып, цифрлық инфрақұрылымның біркелкіленіп келе жатқанын көрсетті.
2025 жылы қолма-қол ақшасыз есеп айырысу арналарының айтарлықтай әртараптануы байқалады. Интернет-төлемдердің үлесі 80,5%-дан 75,3%-ға дейін төмендеді, ал POS-төлемдердің үлесі 9,6%-дан 11,8%-ға, QR-төлемдер үлесі 9,9%-дан 12,8%-ға өсті. Бұл өзгерістер интернет-төлемдерге балама төлем тәсілдерінің артқанын, сондай-ақ тұтынушылардың мінез-құлық модельдерінің өзгергенін көрсетеді.
Абсолюттік мәнде QR-төлемдер көлемі 11,5 трлн теңгеден 14,0 трлн теңгеге дейін өсіп, POS-терминалдар арқылы жүргізілген айналымнан (12,9 трлн теңге) 8,2% жоғары болды. QR-сегментінің әлеуеті қарапайымдылығы, қатысушылар үшін өте төмен шығындары және бірыңғай QR-кодты енгізу жоспарларына байланысты жоғары болып қала береді.
Жергілікті жүйелердің төлем карталарының саны 27,7 млн-ға дейін өсіп (+5,4%), халықаралық карталар 55,3 млн-ға жетті (+3,2%).